İsrail, ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni askeri operasyonlardan kaçınılması yönündeki çağrısına rağmen, İran’ın güneybatısındaki Mahşehr Petrokimya Kompleksi’ni bombaladığını duyurdu. İran medyası, saldırıda tesisin bazı alanlarının zarar gördüğünü bildirdi. Bu saldırı, 8 Nisan’da ilan edilen ateşkesten bu yana İran’a yönelik gerçekleştirilen ilk doğrudan saldırı olarak kaydedildi. İsrail ordusu, petrokimya kompleksinin yanı sıra bazı askeri hedeflerin de vurulduğunu açıkladı.
Saldırı öncesinde Trump, İsrail ve İran arasında yaşanacak yeni çatışmaların Washington ile Tahran arasındaki barış görüşmelerini etkilemeyeceğini belirtti. Financial Times’a röportaj veren Trump, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’ya dikkat çekici bir mesaj gönderdi. “Bu durum anlaşmayı etkilemeyecek. Tüm kararları ben alıyorum. Netanyahu karar verici değil,” şeklinde ifadeler kullandı. ABD kaynaklarına göre, Trump, Netanyahu ile yaptığı telefon görüşmesinde İran ile anlaşmanın yaklaştığını belirterek İsrail’in yeni saldırılardan kaçınmasını istedi.
İran, karşı saldırı olarak İsrail’e balistik füzelerle karşılık verdi. İsrail ordusu, İran’dan fırlatılan füzelerin hava savunma sistemleri tarafından durdurulduğunu bildirdi. İran Devrim Muhafızları ise, İsrail’in saldırılarında havadan fırlatılan balistik füzeler kullandığını öne sürdü. İran’ın hedefleri arasında, Nazareth yakınlarındaki Ramat David Hava Üssü yer aldı.
Trump yönetimi, İran ile yürütülen müzakerelere zemin hazırlamak adına İsrail’in Lübnan’daki saldırılarına son vermesini talep ediyor. Ancak İsrail, pazar günü Beyrut’un güneyindeki Dahiye bölgesine saldırı gerçekleştirdi. Netanyahu, bu saldırının Hizbullah’ın İsrail’e yönelik ateşine bir yanıt olduğunu savundu. İran ise, ABD ile yapılacak olası bir anlaşmanın Lübnan’daki ateşkesin korunmasına bağlı olduğunu vurguladı.
Bölgedeki artan gerilim enerji piyasalarını da olumsuz etkiledi. İki ülke arasındaki karşılıklı saldırıların ardından Brent petrol fiyatları yüzde 3’ten fazla artarak 96 doların üzerine çıktı. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri kısıtlaması, küresel enerji ticareti için endişeler doğurdu. Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz taşımacılığının önemli bir kısmının geçtiği boğazın yeniden açılması, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin kritik konularından birini oluşturuyor.
İran’ın Moskova Büyükelçisi Kazım Celali, Hürmüz Boğazı’nın açılacağını ancak bunun yeni koşullara bağlı olacağını belirtti. Celali, koşulların İran ve Umman tarafından belirleneceğini ve boğazdan geçişlerle ilgili bazı hizmetler için ücret alınacağını ifade etti. ABD ile İran arasındaki görüşmelerde, yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve Tahran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisinin tanınması gibi başlıklar öne çıkıyor. Trump, Washington ile Tahran’ın savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya yaklaşmakta olduğunu savunsa da, iki ülke arasındaki yeni saldırılar, müzakere sürecinin kırılganlığını artırmış durumda.
